دستگاه ساکشن پزشکی (Medical Suction Device) برای تخلیه ترشحات راه هوایی بیمار (مانند خلط، خون یا استفراغ) استفاده میشود. این دستگاه در بخشهای احیاء، اتاق عمل، اورژانس و ICU کاربرد دارد. در زیر روش کار با دستگاه ساکشن بهصورت گامبهگام توضیح داده شده است:

۱. آماده‌سازی دستگاه

• بررسی منبع تغذیه:

  • اگر دستگاه برقی است، از اتصال صحیح به برق مطمئن شوید.

  • اگر دستگاه باتری‌دار است، شارژ آن را بررسی کنید.

  • در مدل‌های دستی (پمپ ساکشن)، از عملکرد صحیح پمپ اطمینان حاصل کنید.

• اتصال کانستر ساکشن (بطری جمع‌آوری ترشحات):

  • بطری جمع‌آوری را به دستگاه متصل کنید.

  • لوله‌های ساکشن را به درپوش بطری وصل نمایید (یک لوله به دستگاه و لوله دیگر به کانول ساکشن متصل میشود).

  • از سالم بودن فیلتر ضدعفونی (در صورت وجود) مطمئن شوید.

۲. تنظیم فشار ساکشن

• محدوده فشار استاندارد:

  • بزرگسالان: ۱۰۰–۱۵۰ mmHg

  • کودکان: ۸۰–۱۲۰ mmHg

  • نوزادان: ۶۰–۱۰۰ mmHg
    (مقادیر دقیق را بر اساس پروتکل بیمارستان تنظیم کنید.)

• تنظیم فشار:

  • با استفاده از ولوم تنظیم فشار، مقدار موردنظر را انتخاب کنید.

  • فشار بالا ممکن است به بافت‌های راه هوایی آسیب بزند.

۳. انجام ساکشن

• وسایل مورد نیاز:

  • کاتتر ساکشن (سایز مناسب برای بیمار)

  • دستکش استریل

  • ماسک و محافظ چشم (در صورت نیاز)

  • سرم نرمال سالین (برای شست‌وشو در صورت لزوم)

• مراحل اجرا:

  1. پوزیشن بیمار: سر بیمار را به پهلو بچرخانید (در صورت امکان).

  2. استریل کردن: دستکش بپوشید و کاتتر ساکشن را به لوله متصل کنید.

  3. اکسیژناسیون: قبل از ساکشن، به بیمار اکسیژن ۱۰۰% دهید (در بیماران انتوبه شده).

  4. ورود کاتتر:

     • کاتتر را بدون اعمال ساکشن وارد راه هوایی کنید (تا عمق مناسب).

     • در بیماران انتوبه، کاتتر نباید از طول لوله تراشه فراتر رود.

  5. فعال‌سازی ساکشن:

     • با فشار دادن دکمه ساکشن یا بستن دریچه دستی، مکش را شروع کنید.

     • کاتتر را بهآرامی و با حرکت چرخشی خارج نمایید (زمان ساکشن نباید بیش از ۱۰–۱۵ ثانیه باشد).

  6. تکرار در صورت نیاز: در صورت باقی ماندن ترشحات، پس از ۲۰–۳۰ ثانیه استراحت و اکسیژناسیون مجدد، عمل را تکرار کنید.

۴. پس از اتمام کار

• قطع ساکشن: دستگاه را خاموش کنید.

• دفع ترشحات: بطری جمع‌آوری را تخلیه و ضدعفونی نمایید.

• تمیز کردن کاتتر: کاتتر یکبارمصرف را دور بیندازید. در صورت استفاده از کاتتر قابل‌استریل، آن را طبق پروتکل ضدعفونی کنید.

• بررسی دستگاه: از عدم انسداد لوله‌ها و عملکرد صحیح دستگاه اطمینان حاصل نمایید.

نکات ایمنی

• از ساکشن مداوم خودداری کنید (باعث هیپوکسی میشود).

• در بیماران با ضربه سر یا افزایش فشار داخل جمجمه، احتیاط بیشتری لازم است.

• در صورت استفاده از ساکشن تراشه، استریل بودن کاتتر ضروری است.

در صورت نیاز به جزئیات بیشتر (مانند ساکشن در تراکئوستومی یا نوزادان)، پروتکل‌های بیمارستان را بررسی کنید.

نگهداری از دستگاه ساکشن پزشکی (مکش پزشکی) برای حفظ عملکرد بهینه، ایمنی بیمار و پرسنل، و افزایش طول عمر دستگاه بسیار مهم است. در زیر راهنمای کامل نگهداری از این دستگاه ارائه شده است:

۱. تمیز کردن و ضدعفونی روزانه

• پس از هر استفاده، کانولها، لولهها و ظرف جمعآوری مایعات را با آب و مواد شوینده ملایم بشویید.

• از محلول ضدعفونی (مانند هیپوکلریت سدیم رقیقشده یا الکل ۷۰٪) برای ضدعفونی سطوح در تماس با بیمار استفاده کنید.

• ظرف جمعآوری ترشحات باید پس از هر بار تخلیه، کاملاً شسته و ضدعفونی شود.

۲. تعویض فیلترها

• فیلتر هوا و فیلتر باکتریال را طبق دستورالعمل سازنده تعویض کنید (معمولاً هر ۳ تا ۶ ماه).

• در صورت مشاهده آلودگی یا گرفتگی، فیلترها را زودتر تعویض نمایید.

۳. بررسی لوله ها و اتصالات

• لولههای ساکشن را از نظر ترکخوردگی، انسداد یا سوراخشدگی بررسی کنید.

• اتصالات را محکم کنید تا از نشتی هوا جلوگیری شود.

۴. نگهداری پمپ ساکشن

• پمپ دستگاه باید روغنکاری شود (در مدلهای دارای پمپ روغنی).

• عملکرد پمپ را با بررسی میزان خلأ ایجادشده تست کنید (با فشارسنج خلأ).

۵. نگهداری باتری (در مدلهای قابل حمل)

• باتری را بهطور منظم شارژ کنید تا از تخلیه کامل جلوگیری شود.

• در صورت کاهش ظرفیت باتری، آن را تعویض نمایید.

۶. ذخیره سازی صحیح

• دستگاه را در محیطی خشک، خنک و دور از گردوغبار نگهداری کنید.

• از قرار دادن دستگاه در معرض نور مستقیم خورشید یا رطوبت بالا خودداری کنید.

۷. کالیبراسیون و سرویس دورهای

• سالی یکبار دستگاه را برای کالیبراسیون فشار و عملکرد به مرکز سرویس معتبر بسپارید.

• قطعات فرسوده مانند اورینگها و شیرهای یکطرفه را تعویض کنید.

۸. رعایت نکات ایمنی

• قبل از تعمیرات، دستگاه را از برق جدا کنید.

• از استفاده از دستگاه در صورت صداهای غیرعادی یا کاهش قدرت مکش خودداری کنید.

چک لیست ماهانه نگهداری ساکشن پزشکی

با رعایت این نکات، دستگاه ساکشن شما به مدت طولانی با کارایی مطلوب قابل استفاده خواهد بود. در صورت بروز مشکل پیچیده، حتماً با تکنسین مجرب تماس بگیرید.